Trong những ngày cuối năm 2025 và đầu năm 2026, trong nhiều buổi tư vấn cho các chủ hộ kinh doanh, một câu hỏi xuất hiện với tần suất rất cao: “Có nên lập thêm một hộ kinh doanh khác để hưởng ưu đãi thuế?”. Đây là băn khoăn dễ hiểu khi môi trường quản lý thuế ngày càng minh bạch hơn và nhiều cá nhân bắt đầu quan tâm đến việc tối ưu mô hình kinh doanh của mình. Nhân dịp này, bài viết chia sẻ góc nhìn pháp lý và thực tiễn vận hành để các hộ kinh doanh hiểu đúng trước khi đưa ra quyết định.
1. Một địa chỉ có được đăng ký nhiều hộ kinh doanh không?
Pháp luật hiện hành không có quy định một địa chỉ chỉ được đăng ký duy nhất một hộ kinh doanh. Nhiều hộ kinh doanh có thể đăng ký tại cùng một địa chỉ nếu mỗi hộ là một chủ thể kinh doanh độc lập.
Như vậy, về mặt đăng ký kinh doanh, việc tồn tại hai hộ kinh doanh cùng địa chỉ không bị cấm nếu phản ánh đúng thực tế hoạt động.
2. Lập thêm hộ kinh doanh có giúp được ưu đãi thuế không?
Nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh được xác định dựa trên doanh thu thực tế và bản chất hoạt động kinh doanh, không phụ thuộc vào việc một hay nhiều hộ được đăng ký.
Vì vậy, việc tách hộ chỉ có ý nghĩa khi các hoạt động kinh doanh thực sự độc lập.
3. Khi nào lập 2 hộ kinh doanh cùng địa chỉ được xem là hợp pháp?
Việc đăng ký nhiều hộ kinh doanh tại cùng một địa điểm thường được chấp nhận khi đáp ứng đồng thời các điều kiện:
4. Khi nào việc tách nhiều hộ kinh doanh tiềm ẩn rủi ro?
Rủi ro phát sinh khi việc đăng ký nhiều hộ kinh doanh không phản ánh đúng bản chất hoạt động thực tế:
Trong các trường hợp này, cơ quan thuế có thể xác định bản chất là một hoạt động kinh doanh duy nhất và đánh giá lại nghĩa vụ thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
5. Lưu ý đặc biệt với ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Đối với nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện, việc tách nhiều hộ kinh doanh tại cùng một địa chỉ thường khó khả thi trong thực tế:
Đối với các ngành liên quan đến hàng hóa:
6. Lưu ý với trường hợp vợ chồng đăng ký hai hộ kinh doanh
Nếu hai vợ chồng muốn mỗi người đứng tên một hộ kinh doanh riêng, cần đảm bảo:
Nếu hộ kinh doanh đầu tiên được đăng ký theo hình thức hộ gia đình và cả hai vợ chồng đều là thành viên, thì một trong hai người sẽ không thể đăng ký thêm hộ kinh doanh mới cho đến khi thực hiện thủ tục thay đổi thành viên theo quy định.
7. Có phát sinh yếu tố giao dịch liên kết không?
Quy định về giao dịch liên kết theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP) chủ yếu áp dụng đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thực tế quản lý thuế, cơ quan thuế vẫn có thể vận dụng các tiêu chí về quan hệ liên quan và kiểm soát thực tế để đánh giá bản chất hoạt động giữa các hộ kinh doanh có quan hệ gia đình hoặc có sự điều hành chung. Nếu phát hiện việc chia tách hình thức nhằm giảm nghĩa vụ thuế, cơ quan thuế có thể xác định lại nghĩa vụ thuế theo bản chất hoạt động kinh doanh thực tế.
8. Đôi dòng kết luận
Việc lập 2 hộ kinh doanh cùng một địa chỉ không bị pháp luật cấm nếu mỗi hộ là một chủ thể kinh doanh độc lập. Tuy nhiên, việc tách hộ chỉ để hưởng ưu đãi thuế thường không mang lại lợi ích thực chất và tiềm ẩn nhiều rủi ro về quản lý thuế, cấp phép và vận hành. Trong đa số trường hợp kinh doanh tại cùng một địa điểm, việc duy trì một mô hình kinh doanh thống nhất, minh bạch và phù hợp với quy mô hoạt động thường là lựa chọn an toàn và hiệu quả hơn.